Ahiret Hayatının Safhaları

Ölüm ve Ahiret Hayatının Başlangıcı

Ölüm, insan için belirli bir süreyle sınırlanmış dünya hayatının bitimi ve ahiret hayatının başlangıcıdır.

Ankebut suresi 57. ayet: \"Her nefis ölümü tadacaktır...\"

Enbiya suresi 34. ayet: \"Biz senden önce de hiçbir beşere ölümsüzlük vermedik. Şimdi sen ölürsen onlar ebedî mi kalacaklar?\"

İnsanın ölümüyle ahiret hayatı başlar. Ahiret hayatı birbiriyle bağlantılı farklı safhalardan meydana gelir.

Berzah (Kabir Hayatı)

Ölümle başlayıp yeniden dirilmeye kadar geçecek olan süre berzah olarak ifade edilir. Berzah kabir hayatı olarak da bilinir.

Hac suresi 7. ayet: \"Kıyamet vakti de gelecektir, bunda şüphe yoktur. Ve Allah, kabirlerdeki kimseleri diriltip kaldıracaktır.\"

Hz. Peygamber bir hadisinde \"Kabir, ahiret duraklarının ilkidir...\" buyurarak insanın kıyamete kadar kalacağı kabir hayatına işaret etmiştir.

Kabir hayatı, insanın dünya hayatındaki davranışlarının karşılık bulmaya başladığı bir süreçtir. Bu süreçte kabirde sorgu ve sualin gerçekleşeceği, kişinin iman ve amellerine göre karşılık göreceği ifade edilir.

Kıyamet

Doğrulup ayakta durmak, kalkmak ve yönelmek anlamlarına gelen kıyamet kelimesi kıyam kökünden gelmektedir. Terim olarak insanların dirilip mezarlarından kalkarak Allah'ın (cc) huzurunda durmaları ve bunun başlangıcını teşkil eden zaman demektir.

Kıyametin ne zaman kopacağı konusunda ayet ve hadislerde bilgi verilmemektedir:

Araf suresi 187. ayet: \"Ne zaman gelip çatacak, diye sana kıyamet saatini sorarlar. De ki onun hakkındaki bilgi sadece Rabbimin katındadır...\"

Kıyamet vaktinin bazı özellikleri ise Mürselat suresi 8-11. ayetlerinde şöyle ifade edilir: \"Yıldızların ışığı söndürüldüğü, gök kubbe yarıldığı, dağlar ufalanıp savrulduğu ve peygamberlerin (ümmetleri hakkında şahitlik) vakti tayin edildiği zaman (artık kıyamet kopmuştur).\"

Sûr ve Ba's (Yeniden Diriliş)

Sûr: Seslenmek, ses çıkarmak, üflemek anlamlarına gelen sûr; terim olarak kıyametin kopması ve insanların yeniden dirilmesi için iki kez üfleneceği bildirilen boynuz şeklindeki boru olarak tanımlanır.

Zümer suresi 68. ayet: \"Sûra üflenir ve Allah'ın dilediği kimseler dışında göklerdeki herkes ve yerdeki herkes ölür. Sonra ona bir daha üflenir, bir de bakarsın onlar kalkmış bekliyorlar.\"

Basübadelmevt: Öldükten sonra diriltmek, uykudan uyandırmak anlamlarına gelir. Terim olarak kıyamet koptuktan sonra Allah'ın (cc) ölüleri diriltmesi, onları kabirlerinden çıkararak yeni bir hayata kavuşturmasıdır.

Haşr ve Hesap

Haşr: Kıyamet günü yeniden diriltilen varlıkların hesaba çekilmek üzere mahşer alanına sevk edilip toplanmasıdır. Toplanılacak yer olan mahşer, Allah'a (cc) hesap vermek üzere bir araya gelinen meydanın adıdır.

Kamer suresi 7-8. ayetler: \"Onlar, o davetçinin (İsrafil'in benzeri görülmemiş) bilinmedik (korkunç) bir şeye çağırdığı gün, gözleri düşmüş bir hâlde dağılmış çekirgeler gibi kabirlerden çıkarlar.\"

Hesap: Saymak, ölçmek, takdir etmek, karşılığını (ödül/ceza) vermek anlamlarına gelir. Terim olarak dinen yükümlü kişilerin dünyada yaptıkları iyilik ve kötülüklerden dolayı Allah (cc) tarafından hesaba çekilmelerini ifade eder.

Mizan ve Sırat

Mizan: Tartı aleti, terazi ve ölçü anlamlarına gelir. Terim olarak sorumlu varlıkların ahirette günah ve sevaplarının, iyilik ve kötülüklerinin tartılacağı terazidir.

Enbiya suresi 47. ayet: \"Kıyamet günü için adalet terazileri kuracağız. Öyle ki hiçbir kimseye zerre kadar zulmedilmeyecek...\"

Müminun suresi 102-103. ayetler: \"Artık kimin tartıları ağır gelirse işte onlar kurtuluşa erenlerin ta kendileridir. Kimlerin de tartıları hafif gelirse işte onlar da kendilerini ziyana uğratanların ta kendileridir...\"

Sırat: Doğru, apaçık ve kolay gidilen yol anlamlarına gelir. Terim olarak mahşer meydanından itibaren cehennemin üzerinden cennete kadar uzanan ve insanların üzerinden geçecekleri köprüdür.

Cennet, Cehennem ve Araf

Cennet: Bahçe, çok güzel ve ferahlık veren yer anlamlarına gelir. Dinî bir kavram olarak ahirette günahsız, günahları affedilen müminlerin içerisinde sonsuza dek kalacakları yeri ifade eder.

Zuhruf suresi 71. ayet: \"Orada altın tepsiler ve bardaklar cennetliklerin çevrelerinde dolaştırılacaktır. Orada canların istediği, gözlerin zevk aldığı her şey vardır ve siz orada sonsuza kadar kalıcısınız.\"

Cehennem: Ateş, ateş çukuru, derin kuyu anlamlarına gelir. Terim olarak inkârcı ve günahkâr kimselerin ahiret hayatında cezalandırılacakları yeri ifade eder.

Zümer suresi 72. ayet: \"Onlara 'İçinde ebediyen kalmak üzere girin cehennem kapılarından!' denilecek. Büyüklük taslayıp iman etmeyi kibrine yediremeyenlerin barınağı ne kötüdür!\"

Araf: Sur, dağ ve tepenin en yüksek kısmı anlamlarına gelir. Terim olarak cennetle cehennemi birbirinden ayıran bölgedeki surun yüksek kısmı olup iyi ve kötü amelleri eşit olan müminlerin Allah'ın (cc) lütfuyla cennete girmeyi bekleyecekleri yerdir.