İmge, Sembol ve Çağrışım
Sembol
Sembol, duyularla doğrudan ifade edilmesi güç bir duygu, düşünce veya kavramı temsil eden somut nesne ya da işarettir. Edebî metinde bir nesne, görünen anlamının yanında başka bir anlamı da temsil edebilir.
İmge
İmge, sanatçının hayal gücüyle kelimelere alışılmışın dışında anlamlar yüklemesi sonucunda oluşan zihinsel tasarım ve anlatım biçimidir. Dilin kelime sayısı sınırlı olsa da şair ve yazarlar kelimeleri yeni bağlamlarda kullanarak çok sayıda imge oluşturabilir. İmgeler, okuyucunun zihninde duygu ve görüntüler canlandırır.
Çağrışım
Çağrışım, bir kelime, görüntü veya durumun zihinde başka duygu, düşünce ve anıları uyandırmasıdır. Edebî metinlerde sembol ve imgeler çağrışım gücünü artırır; bu nedenle metinler farklı kişilerde farklı etkiler oluşturabilir.
Sembol: Başka bir duygu veya düşünceyi temsil eden somut öge.
İmge: Kelimelerin özgün kullanımıyla zihinde oluşturulan tasarım.
Çağrışım: Bir ifadenin zihinde başka anlam ve duyguları uyandırması.
Örnek: Sezai Karakoç'un “Köşe” şiirinde “köşe” sözcüğü yalnızca bir mekânı değil, kişinin iç dünyasını veya kendine ait özel alanını da sembolize edebilir. “Saçları ıslatan sessiz yağmur” gibi bir ifade, duygusal bir durumu gözümüzde canlandıran imgesel anlatımdır.