Edebî Metinlerin Yapı Unsurları
Metnin kuruluşu
Edebî metinler belirli bir düzen içinde oluşturulur. Anlatmaya bağlı metinlerde olay örgüsü, kişiler, zaman, mekân ve anlatıcı temel yapı unsurlarıdır. Şiirde ise dize, nazım birimi, ölçü, uyak, redif ve ses tekrarları yapının oluşmasına katkı sağlar.
Metni incelerken yalnızca ne anlatıldığına değil, anlatılanların nasıl düzenlendiğine de bakılır. Olayların sıralanışı, kişiler arasındaki ilişkiler ve mekânın olaylara etkisi metnin bütünlüğünü oluşturur.
Önemli: Konu, metinde üzerinde durulan durum veya düşüncedir; tema ise metnin temelinde bulunan genel duygu ya da kavramdır. Yapı unsurları, bu konunun ve temanın okura aktarılmasını sağlar.
Örnek: Bir hikâyede eski bir dükkâna gelen çocuk kişi; dükkâna geliş olayı olay örgüsü; kış mevsimi zaman; dükkân ise mekân olabilir.