Kültürümüzde Peygamber Sevgisi: Musiki

Musikide Peygamber Sevgisi

Duygu ve düşüncelerin ahenkli nağmelerle dile getirildiği musiki, güzel sanatların temel dallarından biridir. Hayatındaki pek çok örnekten Resulullah'ın ses güzelliğine önem verdiği anlaşılmaktadır. Özellikle Kuran ve ezan okurken seslerin daha güzel kullanılmasını sahabilerine tavsiye etmesi de bunu göstermektedir.

Hz. Peygamber'in vefatının ardından Müslümanların özlem ve sevgilerini dile getirdiği manzum ve mensur eserler zamanla dinî musikiye kaynaklık etmiştir. Musiki, insanı Allah'a (cc) yaklaştıran, ruhu ve kalbi arındıran, nefsi ıslah eden bir vasfa sahip olduğu sürece kabul görmüştür.

Sela

Sela, dinî musikide Hz. Peygamber'e dua ve salatüselam ifade eden Arapça sözlü eserlerin musiki ile icrası anlamına gelir. Günümüzde sela genellikle mübarek gün ve gecelerde ezandan önce müezzin tarafından irticalen ve genellikle hüseynî makamında minareden okunur. Selaların cuma, bayram, sabah ve cenaze selası ile salatıümmiyye olmak üzere farklı türleri vardır.

İlahi

Allah (cc) ve Hz. Peygamber sevgisini dile getiren manzumelerin Türk musikisi makam ve usulleriyle bestelenmiş şekline ilahi denir. İlahiler en fazla bestelenen musiki formlarının başında gelir.

Mevlit (Musiki)

Süleyman Çelebi'nin Vesiletün-Necat adlı mesnevisi, besteli veya kendine has bir üslupla irticalen okunur. Bu eser özellikle Hz. Peygamber'in doğum yıl dönümü olan Mevlid Kandili ile diğer mübarek gün ve gecelerde okunagelmiştir.

Kaside

Kaside, sözlü dinî formlardan biridir. Allah (cc) ve Hz. Peygamber'e yönelik övgülerle din büyüklerine duyulan sevgi ve saygıyı ifade eden dinî içeriğe sahip şiirlerin saz eşliği olmadan bir kişi tarafından okunmasıdır.

Miraciye

Miraciye, Hz. Peygamber'in miraca yükselişini konu alan ve mesnevi tarzında kaleme alınan eserlerin genel adıdır. Bestelenerek Türk din musikisinin sanatlı ve görkemli örneklerini oluşturan bu eserlerin en ünlüsü Neyzen Osman Dede'ye aittir. Osmanlı kültüründe Miraç Kandili'nden başlayarak ramazan ayının başına kadar selatin camilerinde miraciyye okunması adetti.

Tevşih

Mevlit, miraciye gibi büyük formlu eserlerin bölümleri arasında okunmak üzere bestelenen, güftesi Hz. Peygamber'in doğumu ve özelliklerini ya da ona dair övgüleri içeren manzum eserlere tevşih denir.