Peygamberlerin Örnek Davranışları
Peygamberlerin Örnek Ahlakı
Peygamberler, kendilerine vahyedilen ilahi mesajları insanlara tebliğ ederek ve bu vahyin hükümlerini hayatlarında en güzel şekilde uygulayarak insanlara örnek olmuştur. Bu yönleriyle peygamberler; doğru inanç, ibadet, ahlak ve davranış konusunda insanlığa rehber olarak gönderilmiştir.
Kur'an-ı Kerim'de peygamberlere iman ve itaatin emredilmesi, onların örnek alınmak üzere görevlendirildiğini göstermektedir.
Peygamberlerin Öne Çıkan Ahlaki Değerleri
Hz. Âdem — Tövbe ve Pişmanlık: Hz. Âdem ve Hz. Havva yasaklanmış meyveden yedikten sonra cennetten çıkarılmıştır. Hatasının farkına varan Hz. Âdem, Rabbine yönelerek içten bir tövbe etmiştir: \"Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik. Eğer bizi bağışlamaz ve bize merhamet etmezsen mutlaka ziyan edenlerden oluruz.\" (Araf suresi 23. ayet)
Hz. Nuh — Azim ve Kararlılık: Hz. Nuh, kavmini uzun yıllar Allah'ın (cc) dinine davet etmiştir. Gece gündüz, açıktan ve gizlice Allah'a (cc) çağırmıştır. Kavmi bu davete kulak asmamış hatta inkârda daha da ileri gitmiştir. Buna rağmen Hz. Nuh, Allah (cc) yoluna davet etmekten vazgeçmemiştir.
Hz. Eyyüb — Sabır: Hz. Eyyüb; malını, evlatlarını ve sağlığını kaybetmiş, buna rağmen isyan etmemiş ve Yüce Allah'a dua etmiştir. Onun sabrı, Yüce Allah tarafından mükâfatlandırılmış ve sıkıntıları giderilmiştir.
Hz. Yusuf — İffet: Hz. Yusuf, günaha davet edildiği bir ortamda ahlaklı davranmış ve zinaya yaklaşmamıştır. Günah işlemek yerine zindanı tercih edecek kadar kararlı bir duruş sergilemiştir. \"Yusuf, 'Ey Rabbim! Zindan bana, bunların beni davet ettiği şeyden daha sevimlidir...' dedi.\" (Yusuf suresi 33. ayet)
Hz. Musa — Cesaret: Hz. Musa, Firavun'a karşı cesaretle mücadele etmiştir. Can güvenliğinin olmadığı bir ortamda Allah'ın (cc) emrine uyarak Firavun'un karşısına çıkmış, onu Allah'a (cc) iman etmeye çağırmıştır.
Hz. İbrahim — Teslimiyet: Hz. İbrahim, genç yaşta kavminin putperest inançlarını sorgulamış, akli delillerle gerçek ilahın yalnızca Allah (cc) olduğunu vurgulamıştır. En çarpıcı teslimiyet örneği, Allah'ın (cc) emriyle oğlu Hz. İsmail'i kurban etmeye razı olmasıdır.
Hz. İsa — Beşeriyet ve Tevazu: Kur'an-ı Kerim, Hz. İsa'nın ilah değil Allah'ın (cc) bir kulu ve peygamberi olduğunu net biçimde ifade eder. Hz. İsa, beşikte iken konuştuğunda ilk sözü \"Şüphesiz ben, Allah'ın kuluyum. O, bana kitabı verdi ve beni peygamber yaptı.\" olmuştur. (Meryem suresi 30. ayet)
Hz. Muhammed (sav) — Üsveihasene
Bütün peygamberlerde görülen güzel nitelikler, Peygamber Efendimiz'de en olgun ve en kapsamlı hâliyle toplanır. O, her yönüyle müminlere örnek olmuş; adalet, merhamet, tevazu, sabır, cesaret ve doğruluk gibi değerleri en mükemmel şekilde yaşamıştır.
Ahzab suresi 21. ayet: \"Ant olsun ki Resulullah sizin için, Allah'a ve ahiret gününe kavuşmayı umanlar ve Allah'ı çok zikredenler için güzel bir örnektir.\"
Ayette geçen üsveihasene sözlükte en güzel örnek anlamına gelir. Terim olarak inanç, ibadet, ticaret, eğitim, öğretim ve ahlak başta olmak üzere hayatın her alanında Müslümanların kendilerine rehber edinmeleri gereken en güzel örnek anlamındaki Hz. Muhammed'in (sav) sıfatıdır.
Hz. Muhammed'in (sav) Bazı Özellikleri:
- Hayatı boyunca doğru sözlü ve güvenilir olmuş; peygamberlikten önce de \"el-Emin\" diye anılmıştır.
- Herkese adaletli davranmış, yakınları söz konusu olsa bile haksızlığa izin vermemiştir.
- Kendisine yapılan kötülüklere karşı çoğu zaman affedici olmuştur. Taif'te taşlandığında bile beddua etmemiştir.
- Yardımseverliği ve merhametiyle yoksulları gözetmiş, yetimlere sahip çıkmış, hayvanlara şefkatle davranılmasını istemiştir.
- Allah'tan (cc) aldığı vahyi hiçbir değişikliğe uğratmadan insanlara bildirmiştir.
Hz. Muhammed'in (sav) Son Peygamber Oluşu:
Ahzab suresi 40. ayet: \"Muhammed, sizin erkeklerinizden hiçbirinin babası değildir. Fakat o, Allah'ın Resulü ve nebilerin sonuncusudur. Allah, her şeyi hakkıyla bilendir.\"
Hz. Muhammed (sav), sadece Kureyş kabilesine ve Araplara gönderilmiş bir peygamber değil tüm insanlara bir müjdeleyici ve uyarıcıdır:
Sebe suresi 28. ayet: \"Biz seni ancak bütün insanlara müjdeleyici ve uyarıcı olarak gönderdik. Fakat insanların çoğu bilmezler.\"
Enbiya suresi 107. ayet: \"(Resulüm!) Biz seni âlemlere ancak rahmet olarak gönderdik.\"