Akaid İlmi

Akaid Nedir?

Akaid, Arapça akd kökünden türeyen akide kelimesinin çoğuludur. Akd; bağlamak, düğümlemek anlamına gelir. Akide ise kişinin gönülden bağlandığı ve doğruluğunu kesin olarak benimsediği inancı ifade eder.

Aynı kökten gelen ve iman sözcüğüyle eş anlamlı kullanılan itikat ise düğüm atmışçasına bağlanmak, bir şeye gönülden inanmak demektir.

Terim olarak akaid, İslam'da inanılması gereken temel esasların bütünüdür. Bu temel esaslardan bahseden ilme de akaid ilmi denir.

Akaid İlminin Konusu

Akaid ilminin konusu, iman esaslarıdır:

• Allah'a (cc) iman
• Meleklere iman
• Kitaplara iman
• Peygamberlere iman
• Ahiret gününe iman
• Kadere, hayır ve şerrin Allah'tan olduğuna iman

Akaid İlminin Amacı

• İslam inanç esaslarını doğru bir şekilde öğretmek
• İmanı taklitten tahkike ulaştırmak
• Dünya ve ahiret mutluluğuna vesile olmak
• Kur'an ve sünnete dayalı doğru bir Allah inancı oluşturmak
• İmanı korumak ve sağlam temeller üzerinde muhafaza etmek

Akaid İlminin Ortaya Çıkışı

Hz. Peygamber hayattayken insanlar itikadi noktalarda merak ettikleri konuları ona soruyor ve kendisinden net cevaplar alıyorlardı. Hz. Muhammed'in (sav) vefatından sonra Müslümanlar arasında ihtilaflar ortaya çıkmıştır.

Akaid ilminin ortaya çıkış sebepleri:

• Hz. Peygamber'in vefatından sonra ortaya çıkan itikadi sorular
• İç çatışmalar ve fitne olayları (Cemel, Sıffin Savaşları)
• Kader ve insan iradesi konusundaki görüş ayrılıkları
• İslam coğrafyasının genişlemesi ve farklı kültürlerle temas
• İman esaslarının korunması ve doğru şekilde aktarılma ihtiyacı
• Hilafet meselesi etrafında yaşanan siyasi gelişmeler
• Farklı itikadi fırkaların ortaya çıkması (Haricîlik, Mürcie, Kaderiyye)

Akaid İlminin Özellikleri

• İman esaslarını konu edinir.
• Değişmez esaslara dayanır. İman esasları zamana, topluma ve kişiye göre değişmez.
• Tevhit ilkesini merkeze alır. Allah'ın (cc) varlığı ve birliği akaidin temelini oluşturur.
• Açık ve anlaşılırdır. Dili sade ve nettir, karmaşık ve kapalı ifadelere yer verilmez.
• Kaynağını Kur'an ve sünnetten alır. İnanç esasları vahye dayanır.
• Bir bütündür. Herhangi birini reddetmek, hepsini inkâr etmek anlamına gelir.
• Kesinlik ifade eder. Zan ve şüpheye yer yoktur.
• Akıl ve fıtratla uyumludur.
• Delillendirilebilir niteliktedir. Akli ve naklî delillerle açıklanır.
• İnsanın hayatını yönlendirir.