Anlatıcı ve Bakış Açısı
Anlatıcı
Anlatıcı, hikâyedeki olayları okuyucuya aktaran sestir. Birinci kişi anlatımında anlatıcı olayların içinde yer alan bir kişi olabilir ve “ben” dili kullanabilir. Üçüncü kişi anlatımında ise olaylar “o” diliyle aktarılır. Anlatıcının kim olduğu, olayların hangi ayrıntılarla anlatılacağını etkiler.
Bakış Açısı
Bakış açısı, anlatıcının olayları ve kişileri hangi konumdan gördüğünü, ne kadar bilgiye sahip olduğunu belirler. Kahraman bakış açısında anlatıcı olayların içindedir ve kendi bildikleriyle sınırlı aktarım yapar. Gözlemci bakış açısında anlatıcı dışarıdan gözlemlediği davranışları aktarır; kişilerin iç dünyasını her zaman bilemez. Hâkim bakış açısında anlatıcı kişilerin düşünce ve duygularını, hatta farklı zamanlardaki olayları geniş bir bilgiyle aktarabilir.
Anlatıcı yazarın kendisi olmak zorunda değildir. Metinde kurgulanan anlatıcı ile gerçek yazar birbirinden ayrılmalıdır.
Bakış açısını belirlerken anlatıcının “ben/o” kullanmasına ek olarak, kişilerin iç dünyası ve olaylar hakkında ne kadar bilgi verdiğine dikkat edilir.
Örnek: “Kapıyı açtım ve içeri girdim.” cümlesinde birinci kişi anlatımı görülür. “Hasan kapıyı açtı; annesini düşündüğü için içi burkuldu.” cümlesinde anlatıcı karakterin duygusunu da bildiği için daha geniş bir bakış açısı kullanır.