Deneme ve Anı Türleri
Deneme
Deneme, yazarın herhangi bir konu hakkındaki kişisel düşüncelerini kesin kanıtlama zorunluluğu olmadan, samimi ve çoğu zaman sohbet havasında anlattığı düzyazı türüdür. Yazar bir düşünceyi farklı yönleriyle ele alır, kişisel gözlemlerinden yararlanır ve okuyucuyu düşünmeye yöneltir. Denemede öznel anlatım ve özgür düşünce önemlidir.
Anı
Anı, yazarın geçmişte yaşadığı veya tanık olduğu olayları, aradan zaman geçtikten sonra kaleme aldığı yazı türüdür. Anıda kişisel deneyimler, dönemin koşulları, kişiler ve yaşantılar aktarılır. Yazarın belleği ve bakış açısı anlatımı etkiler; bu nedenle anı, yaşanmış olaylara dayansa da kişisel değerlendirmeler içerebilir.
| Özellik | Deneme | Anı |
|---|---|---|
| Temel dayanak | Kişisel düşünce ve değerlendirme | Geçmişte yaşanan veya tanık olunan olay |
| Amaç | Düşündürmek, görüş paylaşmak | Yaşantıyı ve dönemi aktarmak |
| Anlatım | Samimi, serbest ve öznel olabilir. | Anlatıcının belleği ve kişisel bakışı etkilidir. |
Deneme: Bir konu hakkındaki kişisel düşüncelerin serbestçe anlatılmasıdır.
Anı: Geçmişte yaşanmış veya tanık olunmuş olayların sonradan anlatılmasıdır.
Örnek: Yazarın kitap okumanın insan üzerindeki etkileri üzerine kişisel düşüncelerini paylaşması deneme; yıllar önce katıldığı bir okul gezisini ve o gün yaşadıklarını anlatması anı türüne örnektir.