Açık ve Örtük İleti
Açık İleti
Açık ileti, yazarın veya konuşmacının doğrudan ifade ettiği, anlamı kolayca belirlenebilen mesajdır. Okuyucu, iletinin temel anlamına ulaşmak için çok fazla çıkarım yapmak zorunda kalmaz.
Örtük İleti
Örtük ileti, metinde doğrudan söylenmeyen ancak olaylar, davranışlar, kelime seçimleri ve bağlamdan hareketle çıkarılabilen mesajdır. Örtük iletiyi bulmak için metnin bütünü, karakterlerin davranışları ve anlatımın oluşturduğu çağrışımlar dikkate alınmalıdır. Edebî metinlerde örtük iletiler okuyucunun yorum yapmasını ve metin üzerinde düşünmesini sağlar.
Açık ileti: Doğrudan belirtilen mesaj.
Örtük ileti: Metinden çıkarım yapılarak ulaşılan mesaj.
Örtük ileti yorumlanırken metinde dayanağı olmayan düşünceler eklenmemelidir.
Örnek: “Paylaşmak güzeldir.” cümlesi açık bir iletidir. Bir hikâyede karakterin elindeki son ekmeği aç biriyle bölüşmesi, doğrudan söylenmese bile dayanışmanın önemini düşündüren örtük bir ileti oluşturabilir.