İnsanın ve Kâinatın Nitelikleri
İnsanın ve Kâinatın Nitelikleri
Yüce Allah, insana şan, şeref, nimet ve birçok üstün özellik bahşettiğini bildirerek insanı eşrefimahlukat (yaratılmışların en şereflisi) olarak nitelendirmiştir. İnsan, kendisine verilen üstün özellikleri Allah’ın irade ve rızası doğrultusunda kullanmakla yükümlüdür.
İnsanın doğuştan sahip olduğu bütün özelliklere fıtrat adı verilir. Allah, insanı temiz bir fıtrat üzere yaratmıştır. İslam, yaradılış özelliklerine uygun bir dindir. Ancak insan, ailesinin ve çevresinin etkisiyle fıtratından sapabilir.
Yüce Allah, insana iyilik ya da kötülük arasında seçim yapması için irade vermiştir. İnsan; sevme, şükretme, merhamet etme gibi güzel özelliklere sahip olduğu gibi nankörlük, kibir, cimrilik gibi kötü huylar da taşıyabilir. İnsanın en büyük sorumluluğu, fıtratındaki tüm özellikleri yaratılış amacı doğrultusunda kullanmaktır. Eşrefimahlukat olarak yaratılan insan, sorumluluklarını yerine getirmediği takdirde esfelisafiline (aşağıların en aşağısına) düşebilir.
Kâinat; sonsuz ilim, irade ve kudret sahibi Allah’ın koymuş olduğu yasalar çerçevesinde düzenli bir şekilde işleyen sistemler bütünüdür. Kâinattaki tüm varlıklar, Allah’ın varlığına ve birliğine şahitlik etmektedir.
Eşrefimahlukat: Yaratılmışların en şereflisi, en değerlisi olan insan.
Fıtrat: İnsanın doğuştan sahip olduğu bütün özellikler.
Esfelisafilin: Aşağıların en aşağısı.
Örnek: Allah, insanı en güzel şekilde yarattığını Tin suresinin 4. ayetinde bildirmiştir: “Şüphesiz biz insanı en güzel biçimde yaratmışızdır.” Ayrıca İsra suresinin 70. ayetinde “Andolsun biz âdemoğluna şan, şeref ve nimetler verdik; onları karada ve denizde taşıdık, kendilerine güzel güzel rızıklar verdik ve onları yarattıklarımızın çoğundan üstün kıldık.” buyurarak insanın üstünlüğünü vurgulamıştır.