İslam'da Temel İbadetler: Zekât
Paylaşma ve Yardımlaşma: Zekât
Sözlükte “artma, temizleme, bereket” anlamlarına gelen zekât kelimesi, terim olarak “Kur'an'da belirtilen sınıflara sarf edilmek üzere dinen zengin sayılan Müslümanların malından alınan pay” şeklinde açıklanır. İslam'ın temel esaslarından biri olan ve mal ile yapılan zekât ibadeti, Hicret'in ikinci yılında farz kılınmıştır.
Zekât, Kur'an'da namaz ibadetiyle birlikte zikredilmiştir. Bu ibadet aracılığıyla insanlara sahip oldukları malın gerçek sahibinin Allah olduğu hatırlatılmış ve zenginlerin mallarında fakirlerin de hakkı olduğu bildirilmiştir.
Zekât: Dinen zengin sayılan Müslümanların malından alınan ve Kur'an'da belirtilen sınıflara verilen pay.
Nisap: İslam'da zenginlik ölçüsü. Nisap miktarı mala sahip olan Müslümanlar dinen zengin sayılırlar ve mallarının zekâtını vermekle yükümlüdürler.
Müellefeikulub: Kalpleri İslam'a ısındırılmak istenen kişiler.
Zekâtın Şartları
Zekât Veren Kişide Bulunması Gereken Şartlar: Müslüman olmak, akıl sahibi olmak, ergenlik çağına ulaşmış olmak, hür olmak, zengin olmak.
Zekât Verilen Malla İlgili Şartlar: Kişinin tam mülkiyetinde olması, değer kazanabilir nitelikte olması, temel ihtiyaçların dışında olması, sahip olunan tarihten sonra üzerinden bir kamerî yıl (354 gün) geçmiş olması, sahip olunan malın nisap miktarına ulaşmış olması.
Zekâtın Faydaları
- İnsana malın gerçek sahibinin Allah olduğunu ve O'na şükretmesi gerektiğini hatırlatır.
- İnsanın cimrilik, bencillik, mal hırsı gibi kötü huylardan arınmasını sağlar.
- İnsanlar arasındaki paylaşma ve yardımlaşma bilincini güçlendirir.
- Servetin belli kişilerin elinde toplanmasını engelleyerek sosyal dengenin korunmasına katkı sağlar.
Örnek: Tevbe suresinin 60. ayetine göre zekât verilebilecek kişiler şunlardır: Fakirler, miskinler, zekât memurları, müellefeikulub, köleler, borçlular, Allah yolunda cihat edenler ve yolda kalmışlar. Anne babaya, eşlere, çocuklara ve zenginlere zekât verilmez.