Kötü Alışkanlıklar ve Bağımlılıklar

Kötü Alışkanlıklar ve Bağımlılıklar

İnsana akıl ve irade bahşeden ve onu eşrefimahlukat olarak yeryüzüne gönderen Allah, aklın ve iradenin doğru kullanmasına engel olan tüm kötü alışkanlık ve bağımlılıkları yasaklamıştır. Güzel ahlaka zarar veren ve insanı yaratılış gayesinden uzaklaştıran bu kötü davranışlar, toplumsal hayata da büyük zarar vermekte ve huzuru bozmaktadır.

Doğduğu andan itibaren öğrenmeye başlayan ve dış dünyanın etkilerine açık hâle gelen insan, zorluklar karşısında çeşitli baş etme yöntemleri geliştirir. İçinde yaşanan çevre ya da ebeveyn tutumları bu baş etme yöntemlerinin niteliğini büyük ölçüde belirler. Ailelerin yanlış yaklaşımları, aile üyelerinden birinin bağımlılık öyküsü bulunması, kötü arkadaş seçimleri, başarısız bir eğitim hayatı veya içinde yaşanan toplumun bağımlılıkları normalleştirmiş olması, kişiler için risk oluşturan başlıca etkenlerdir.

Sigara, Alkol, Kumar ve Uyuşturucu

Sigara, bazıları ölümcül olmak üzere çok sayıda hastalığa neden olmaktadır. Bazı İslam âlimleri, sigara içmenin tahrimen mekruh olduğu konusunda görüş bildirmiştir. Bununla birlikte birçok İslam âlimi ve fetva kurulu da kişinin sağlığını koruması, kendini tehlikeye atmaması, başkalarına zarar vermemesi ve ortaya çıkabilecek zararlardan kaçınması gerektiği yönündeki temel ilkeleri esas alarak sigaranın haram olduğunu belirtmiştir.

İçki içmek, Kur'an-ı Kerim'de kesin bir dille yasaklanmış; Hz. Peygamber de içkinin “bütün kötülüklerin anası” olduğunu vurgulamıştır. İslam'a göre sadece alkol kullanmak değil; alkolün üretim, tüketim ve tanıtım sürecindeki aşamalarda görev almak da haramdır.

Kumar, Yüce Allah tarafından “Ey iman edenler! İçki, kumar, dikili taşlar, fal okları şeytan işi iğrenç şeylerden ibarettir. Bunlardan kaçının ki kurtuluşa eresiniz.” (Maide suresi, 90. ayet.) ayetiyle yasaklanmıştır. Kumar ve benzeri oyunlar, ailevi sorunlara ve ekonomik çöküntülere yol açarak hem bireysel hem toplumsal yıkımlara neden olmaktadır.

Uyuşturucu bağımlılığı, etki ve zararları bakımından en tehlikeli bağımlılık türüdür. Çünkü uyuşturucu kullanan insanlar, vücutları o maddeye alıştıkça daha fazlasına ihtiyaç duyar. Bunun sonucunda da kişi, her türlü suça meyilli hâle gelerek fıtratından uzaklaşır.

Teknoloji Bağımlılığı ve Sonuçları

Günümüzde teknolojik araçların bilinçsiz ve kontrolsüz şekilde kullanımı nedeniyle yeni bağımlılık türleri ortaya çıkmıştır. Sosyal medya ortamlarında gezinmekle ya da genel ağ platformları üzerinden oyun oynamakla başlayan, ancak zamanla bilgisayar ve telefon karşısında çok uzun süre geçirmeye neden olan bu bağımlıklara teknoloji bağımlılığı adı verilir.

Kötü alışkanlık ve bağımlılıklar, insanların hem ruh ve beden sağlıklarında hem de sosyal yaşamlarında yıkıcı etkilere neden olur. Her bireyin belirli rolleri ve sorumlulukları bulunduğu aile yapısında üyelerden biri herhangi bir bağımlılık geliştirirse diğer aile üyeleri de bu durumdan etkilenir. Bağımlılıklar, sosyal hayatın yanı sıra ekonomiyi de olumsuz etkiler. Bağımlı kişiler yeterince verimli çalışamadıklarından iş gücü kaybına neden olur.