2. Türk Halklarının Ortak Manevi Değerleri
Nevruz Bayramı
Nevruz; Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkiye, Türkmenistan, Afganistan, İran ve Tacikistan’ın yanı sıra Tataristan, Başkortostan, Çuvaşistan ve Kuzey Kafkasya’da baharın gelişi ve geleneksel yılbaşı olarak kutlanır. Nevruz, 21 Mart’tan başlayarak birkaç gün süren bir bayram ve şölen niteliğindedir.
Doğu Türkistan’dan Balkanlara kadar farklı bölgelerde Nevruz, Növrüz, Nauruz ve Nooruz gibi adlarla bilinir. Bayram; yenilenme, tabiatın canlanması, dayanışma ve ortak kültürel hafızayı simgeler.
On İki Hayvanlı Türk Takvimi
Hunlar döneminden itibaren kullanılan On İki Hayvanlı Türk Takvimi, Kök Türk yazıtlarında, Eski Uygur metinlerinde ve Kaşgarlı Mahmut’un Dîvânu Lugâti’t-Türk adlı eserinde görülür. Takvimde yıllar sıçan, öküz, pars, tavşan, timsah, yılan, at, koyun, maymun, tavuk, köpek ve domuz adlarıyla anılır ve on iki yıllık döngü tekrar eder.
Takvim, günümüzde Orta Asya, Sibirya, İdil-Ural ve Kafkasya Türkleri arasında kültürel bir miras olarak yaşamaktadır.
Takvimlerin ortaya çıkışında zamanı ölçme, geçmiş olayları doğru hatırlama, mevsimleri takip etme, tarım ve hayvancılık faaliyetlerini düzenleme ihtiyacı etkili olmuştur. Hayvan adlarının kullanılması, eski Türklerin sosyal ve ekonomik hayatında hayvanların taşıdığı önemi yansıtır.
Örnek: Nevruz’un farklı Türk topluluklarında benzer tarihlerde ve benzer anlamlarla kutlanması, coğrafi uzaklığa rağmen ortak manevi değerlerin korunduğunu gösterir.