1. Türk Halklarının Ortak Destanları

Başlıca ortak destanlar

Türk dünyasının ortak kahramanlık destanları arasında Oğuz Kağan Destanı, Türeyiş Destanı, Göç Destanı, Dede Korkut Hikâyeleri, Manas Destanı, Alpamış ve Köroğlu bulunur. Bu eserlerde Türk topluluklarının geçmişi, kahramanlıkları, inançları, gelenekleri ve devlet anlayışı anlatılır.

Dede Korkut Hikâyeleri Oğuz Türklerinin yaşantısını ve mücadelelerini; Köroğlu ve Manas gibi destanlar ise halkın birlik ve bağımsızlık için verdiği mücadeleyi yansıtır.

Oğuz Kağan Destanı

Hunlardan itibaren bilinen Oğuz Kağan Destanı, Türk boylarını birleştiren Oğuz Kağan’ın mücadelelerini anlatır. Destanda eski Türk inancı, devlet geleneği, Türk boyları ve Türklerin cihan hâkimiyeti düşüncesi görülür. Oğuz Kağan’ın oğulları Gün, Ay, Yıldız, Gök, Dağ ve Deniz Han olarak anılır; devlet Boz Oklar ve Üç Oklar arasında paylaştırılır.

Manas Destanı ve ortak karakterler

Manas Destanı, Kırgızların bağımsızlık, birlik ve selameti için verilen mücadeleyi konu edinir. Manas, Semetey ve Seytek bölümlerinden oluşan destanda Kırgızların gelenekleri, günlük hayatı ve eski Türk inançları da yer alır. Manas Batır kahramanlık, feraset ve vatanseverliğin sembolüdür; eser UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne alınmıştır.

Nasreddin Hoca ve Keloğlan da Anadolu’dan Orta Asya’ya kadar Türk toplulukları arasında farklı adlarla tanınan ortak kültürel karakterlerdir.