6. Akkoyunlular Devleti
Kuruluş ve genişleme
Akkoyunlular Devleti, Oğuz Türklerinin Bayındır boyundan Kara Yülük Osman tarafından kurulmuş, başkenti Diyarbakır olmuştur. Kara Yülük Osman, Timur’un Anadolu seferine ve 1402 Ankara Savaşı’na destek vermiş; bunun karşılığında Malatya ve Diyarbakır çevresinde güç kazanmıştır. 1403 yılında Diyarbakır’da hükümdarlığını ilan etmiştir.
Uzun Hasan 1453 yılında Diyarbakır’ı ele geçirerek hanedan içindeki mücadeleleri sona erdirmiş, 1468 yılında Karakoyunluları ortadan kaldırarak başkenti Tebriz’e taşımıştır. Akkoyunlu sınırları Horasan’dan Fırat’a, Kafkasya’dan Umman Denizi’ne kadar genişlemiştir.
Osmanlı ilişkileri ve yıkılış
Fatih Sultan Mehmet’in 1461 yılında Trabzon’u fethetmesi Osmanlılar ile Akkoyunlular arasında güç mücadelesine yol açmıştır. Uzun Hasan’ın Gürcistan seferleri sonunda Doğu Gürcistan’ın bir bölümü Akkoyunlu hâkimiyetine girmiştir.
Uzun Hasan’ın 1478 yılında ölümünden sonra oğulları arasındaki taht kavgaları devleti zayıflatmış, Akkoyunlu Devleti 1503 yılında Safevi hükümdarı Şah İsmail tarafından ortadan kaldırılmıştır.
Uzun Hasan’ın mali düzenlemeleri Hasan Padişah Kanunları adıyla bilinmektedir. Bu kanunların halkın ekonomik durumunu gözeten hükümler içerdiği ve daha sonra Osmanlılar ile Safeviler tarafından da uygulandığı belirtilmiştir.
Uzun Hasan’ın annesi Sara Hatun, komşu hükümdarlarla görüşerek barışın sağlanmasına katkıda bulunmuş ve Türk tarihinin öne çıkan kadın diplomatlarından biri olmuştur.