Ekolojik Sürdürülebilirlik ve Önemi
Ekolojik Sürdürülebilirlik Nedir?
Çevre sorunlarının artması ve doğal dengenin bozulması, kalkınma planlarında çevre unsurlarının da yer almasına sebep olmuştur. Sürdürülebilir kalkınma; sosyal, ekonomik ve ekolojik olarak üç boyutta ele alınır. Sürdürülebilir kalkınmanın çevresel boyutu ekolojik sürdürülebilirlik olarak bilinir.
Ekolojik sürdürülebilirlik; doğal kaynakların, biyoçeşitliliğin korunması ve ekosistemlerin dengede tutulması için büyük bir öneme sahiptir. Kaynakların aşırı kullanımının sınırlanması hedeflenmektedir.
Sürdürülebilirlik İçin Temel İlkeler
- Toprak, atmosfer, su, sulak alanlar, ormanlar gibi doğal kaynakların korunması
- Doğal kaynakların kendini yenileme hızının üzerinde kullanılmaması
- Ekosistemlerin dengede tutulması
- Çevre kirliliğinin önlenmesi
- Yenilenebilir kaynak kullanımının artırılması
- Atıkların geri dönüşümünün artırılması
- Gelecek kuşakların çevre hakkının gözetilmesi
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Birleşmiş Milletler tarafından 2015 yılında kabul edilen 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacı vardır. Bu amaçlar genel olarak yoksulluğu sona erdirmek, eşitsizlik ve adaletsizlikle mücadele, ekonomik büyüme, enerji, sürdürülebilir üretim ve tüketim, sanayileşme ve iklim değişikliği ile ilgili konuları kapsamaktadır.
Anayasal Dayanak:
Bireylerin temiz ve sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı olduğu gibi çevreyi koruma görevi de vardır. Bu durum Anayasa'nın 56. maddesinde şu şekilde ifade edilmiştir:
\"Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir.\"
Neredeyse Sıfır Enerjili Binalar Projesi: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan; normal binalara göre enerji verimliliği daha fazla olan ve kullandığı enerjinin belirli bir kısmını yenilenebilir enerji kaynaklarından temin eden projedir. Sıfır enerjili binalar, yıl boyunca en az tükettiği kadar enerjiyi yenilenebilir enerji kaynaklarından (güneş enerjisi paneli, rüzgâr enerjisi, ısı pompası) üreten binalardır.
Net Sıfır Hedefi: Dünya'nın ortalama sıcaklığındaki artışın sınırlandırılması için sera gazı salımının azaltılarak sıfıra ulaşılması için Paris Anlaşması ile konulan bir hedeftir. Net sıfır hedefine ulaşmak için alınacak tedbirler sayesinde:
- Daha sürdürülebilir bir çevre sağlanarak tarımsal verimlilik artırılabilir
- Okyanus sıcaklığındaki artış engellenerek deniz canlılarının yaşamı korunabilir
- Hava kirliliği önlenebilir
- Tüm canlılar için tehlike oluşturan çevre kirliliği kontrol edilebilir seviyeye ulaşabilir
Meke Gölü Örneği: Konya'nın Karapınar ilçesinde bulunan Meke Maarı, sönmüş bir volkan kraterinin suyla dolmasıyla oluşmuş bir krater gölüdür. Son yıllarda su seviyesinin düşmesi ve buharlaşma ile birlikte gölün kuruyan bölümlerinde tuz tabakaları oluşmuştur. Bu durum, ekolojik sürdürülebilirliğin ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.