İbadet ve İbadetin Kabul Şartları
İbadet ve İbadetin Kabul Şartları
İnsanın Allah’a karşı sevgi, saygı ve bağlılığını göstermek, O’nun rızasını kazanmak niyetiyle ortaya koyduğu her türlü tutum ve davranış ibadet olarak adlandırılır. İbadet, bir yandan kulun Allah’ın hoşnutluğunu kazanmaya çalışması, diğer yandan da kendisine verilen bütün nimetler için şükretmesi ve O’ndan razı olduğunu ifade etmesidir.
İslam’ın temel ibadetleri namaz, oruç, hac, zekât ve kurbandır. Müminler, bu ibadetler aracılığıyla Rab’lerine şükredip kulluk şuuruna varırlar. Bununla birlikte Allah’ın rızasını kazanmak için yapılan bütün güzel davranışlar da ibadet olarak kabul edilir. Allah’ı içtenlikle sevmek ve O’nun emirlerine itaat etmek, Hz. Peygamber’in sünnetine bağlılık göstermek, anne babaya iyilik etmek, ilim öğrenmek, yakınlara ve muhtaçlara yardımcı olmak, helal kazanç elde etmek için çalışmak, Allah’ı zikretmek, kâinatı tefekkür etmek, canlı ve cansız tüm varlıkları Allah rızası için sevmek ve onlara güzel davranmak da ibadet kapsamındadır.
Bir ibadetin Allah katında kabul olması için o ibadete niyet edilmesi, ibadetin ihlasla yapılması, Kur’an ve sünnete uygun olması gerekir.
Niyet: Allah’ın rızasını kazanma arzusuyla ve O’nun hükmüne tabi olmak üzere bir işe bilinçli bir şekilde yönelmektir.
İhlas: Dinde samimi olmak; yalnızca Allah’a yönelip O’na kulluk etmek, O’na güvenmek ve O’ndan istemek.
Farz: İbadetle yükümlü olan kişilerin kesin olarak yapması gereken; yapılmasında sevap, terk edilmesinde günah olan ve inkârı kişiyi dinden çıkaran eylem.
Vacip: Hanefilere göre ibadetle ilgili hüküm kesin olarak ortaya konmadığı için farzdan bir derece aşağıda kabul edilen eylem.
Sünnet: Hz. Peygamber’in farz ve vacipler dışında yaptığı eylemler, verdiği tavsiye ve öğütler.
Örnek: Hz. Peygamber “Ameller niyetlere göredir. (…)” (Buhari, İman, 41.) hadisiyle her iş ve ibadetin kişilerin niyeti doğrultusunda değer kazanacağını ifade etmiştir. Örneğin bir sadaka verilirken o sadakanın miktarından ziyade hangi niyetle ve nasıl verildiği çok daha önemlidir.