Kültürle İlgili Temel Kavramlar

Temel Kavramlar

• Popüler Kültür: Küreselleşme ve kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan, temelinde kültür endüstrisinin yer aldığı, ulusal sınırları aşan kültürel alan. Sinema, moda, televizyon dizileri, spor, magazin, sosyal medya aracılığıyla yeni alışkanlıklar üretilir ve pazarlanır. Tüketime dayalıdır, her şey imaj üzerine kuruludur.
• Baskın Kültür: Dünyada ya da bir toplumda alternatif kültürler içinde en yaygın, en çok benimsenen kültürdür. Toplumsal bütünlüğün güvencesini oluşturur.
• Kültür Şoku: Kendi kültür ortamından başka bir kültür ortamına katılan bireylerin yaşadıkları bunalım ve uyumsuzluk durumudur. Örneğin Almanyaya giden ilk Türk işçilerinin yaşadıkları uyum sorunları.
• Kültür Emperyalizmi: Gelişmiş ülkelerin ekonomik ve siyasi güç kullanarak kendi değer ve alışkanlıklarını, yaşam tarzlarını, tüketim alışkanlıklarını, dillerini, dinlerini az gelişmiş ülkelere empoze etmek için uyguladığı kültür politikasıdır.
• Kültürel Asimilasyon: Bir toplumun başka bir toplumun kültürünü eritmesi, kendine benzetmesidir. Normal süreçle olabildiği gibi devlet eliyle zorla da olabilir. Örneğin Bulgaristanda Türk soydaşlarımızın isimlerinin değiştirilmesi.
• Kültürel Yozlaşma: Yabancı kültürlerin olumsuz etkisi ve toplumun kendi öz değerlerine yeterince sahip çıkmaması sonucu meydana gelen kültürel bozulmadır. Gençlerin Batı kültürüne özenmesi, ana dilin yabancı kelimelerle yozlaşması, dini bayramların tatile dönüşmesi, iş yeri isimlerinin yabancı kelimelerden seçilmesi.
• Kültürlenme: Belli bir toplumun farklı bölgelerinden ya da farklı toplumlardan gelen birey ve grupların bir arada bulunması ve etkileşim sürecine girmesi sonucunda, asıl kültür ve alt kültürlerde bulunmayan yepyeni bir birleşimin oluşmasıdır. Örneğin Amerikan toplumunu oluşturan göçmen gruplarının yeni bir kültür bileşimine ulaşmaları.
• Kültürleşme: Kültürel yayılma süreciyle gelen maddi ve manevi öğelerle başka kültürlerden birey ve grupların kültürel etkileşime girmesi ve bu etkileşim sonunda her ikisinin de değişmesi durumudur.
• Kültür Merkezçiliği (Etnosantrizm): Kişinin kendi kültürünü merkeze alarak başka kültürleri kendi kültürünün değer sisteminden değerlendirmesi ve yargılamasıdır. Kendi kültürünü yüceltme ve başka kültürleri küçümseme, ötekileştirme ya da aşağılama düzeyinde kendini gösterir. Yabancı düşmanlığı, ırkçılık gibi durumların oluşmasına neden olur.
• Yabancı Kültür Hayranlığı: Kültürel merkezçiliğin bütünüyle karşıtı bir hali ifade eder. Bireylerin içine doğduğu kültürü değersiz bularak başka kültürlere aşırı ilgi duyması ve onları benimsemesidir.
• Kültürel Görelilik: Kültürel farklılıklar hakkında değer yüklü yargılardan kaçınmayı öneren ve her kültürü diğerine karşı göreceli kabul eden yaklaşım biçimidir. Kültürleri kendi içinde değerlendirmek ve yargılamak gerektiğini ifade eder.