1. Delhi Sultanlığı
Kuruluş ve hanedanlar
Delhi Sultanlığı, 1206-1526 yılları arasında Hindistan’ın kuzeyinde hüküm süren ve tek bir hanedandan oluşmayan Türk devletidir. Gurlular döneminde yetişen Türk asıllı Memluk kumandanlar, Gurlu hâkimiyetinin sona ermesinden sonra Delhi merkezli yönetimi kurmuştur.
Devlet, Kutbeddin Aybeg tarafından 1206 yılında kurulmuş ve yaklaşık 320 yıl yaşamıştır. Delhi’de sırasıyla Memlukler, Halaçlar, Tuğluklar ve Seyyîdler olmak üzere dört Türk hanedanı hüküm sürmüştür.
Sultan Raziye, babası İltutmuş tarafından veliaht ilan edilmiş ve Delhi tahtına çıkan önemli kadın hükümdarlardan biri olmuştur. Balaban Han döneminde ilim ve sanat desteklenmiş, Emir Hüsrev Dehlevî gibi bilgin ve şairler himaye edilmiştir.
Mimari ve kültür
Delhi sultanları bilim insanlarını, şairleri ve sanatçıları korumuş; şehirlerde kapsamlı imar faaliyetleri yürütmüştür. Kutbeddin Aybeg’in yaptırdığı 72,6 metre yüksekliğindeki Kutb Minâr, Delhi Türk Sultanlığı’nın en tanınmış eseridir. Tuğluklar döneminde Hisar, Cavnpûr ve Firuzabad gibi şehirler kurulmuştur.
Örnek: Delhi Sultanlığı’nda Türk kumandanların devlet yönetiminde yükselmesi, askerî yeteneğin ve liyakatin siyasi hâkimiyet kurmadaki rolünü göstermektedir.