2. Mısır Memluk Devleti
Kuruluş ve yapı
Mısır Memluk Devleti, Türk asıllı Muizzuddin Aybeg tarafından 1250 yılında merkezi Kahire olmak üzere kurulmuştur. Resmî kaynaklarda Devletü’t-Türkiyye, yani Türk Devleti adıyla anılan devletin askerî kadroları büyük ölçüde Orta Asya ve Deşt-i Kıpçak Türklerine dayanmıştır.
Memluk askerleri Mısır’da yetiştirilmiş, yetenekli kumandanlar emirlik makamına yükselmiştir. Eyyubi hükümdarı Salih Eyyub’un ölümünden sonra Şecerüddür’ün Aybeg ile evlenmesiyle Eyyubi hâkimiyeti sona ermiş ve Memluk dönemi başlamıştır.
Ayn-ı Calud ve Baybars dönemi
Seyfeddin Kutuz döneminde Memlukler, 1260 yılında Filistin’deki Ayn-ı Calud Savaşı’nda Moğol ordusunu yenerek Moğolların ilerlemesini durdurmuştur. Böylece Mısır, Hicaz ve Suriye’nin bir bölümü Moğol istilasından korunmuştur.
Sultan Baybars döneminde devlet en parlak çağını yaşamış, halifeliğin merkezi Mısır’a taşınmış, Haçlı kalıntıları Suriye’den çıkarılmış ve Antakya’daki Haçlı hâkimiyetine son verilmiştir.
Memlukler, Altın Orda ve Timurlularla elçi ve hediye alışverişinde bulunarak İdil-Volga ve Orta Asya ile bağlarını sürdürmüştür. Dönemlerinde Türkçe Arabistan ve Kuzey Afrika’da yayılmış, Arapça-Türkçe sözlükler hazırlanmıştır.
Memluk Devleti 1517 yılında Yavuz Sultan Selim tarafından ortadan kaldırılmıştır.
Örnek: Ayn-ı Calud Zaferi, Memluklerin yalnızca Mısır’ı savunmadığını, aynı zamanda Moğol ilerleyişi karşısında İslam dünyasının siyasi ve askerî savunmasını üstlendiğini gösterir.