Uyarılma ve Davranış
Uyarılma Nedir?
Uyarım: İçimizden ya da dışımızdan gelen, duyu organları tarafından alınabilecek şiddetteki uyarıcıların organizmayı etkilemesidir. İnsan için uyarılma bir zorunluluktur.
Yetersiz Uyarılma: Organizmanın normalin altında uyarılmasıdır. Sürekli karanlık ve sessiz bir odada bulunan kimse yetersiz uyarılmaktadır. Yetersiz uyarılma algılama bozukluklarına, zekâ becerilerinde gerilemeye ve davranışsal bozukluklara yol açar.
Aşırı Uyarılma: Bir iç ya da dış uyarıcının organizmayı normal şiddet ve sürenin üzerinde etkilemesidir. Aşırı ses, gürültü, hava kirliliği, aşırı üzüntü, açlık, susuzluk gibi. Aşırı uyarılma yorgunluk, uyum bozukluğu, huzursuzluk ve gerilime yol açar.
Önemli Noktalar:
- İnsan için uyarılma bir zorunluluktur; hiçbir uyarımın olmadığı durumda yaşamdan söz edilemez.
- Uzun süreli aşırı uyarılma organizmanın direnme gücünü kaybetmesine neden olur.
- Hem yetersiz hem de aşırı uyarılma organizmanın uyumunu zorlaştırır.
Örnekler:
- Mahkumlara verilen hücre cezasının istenmeyen olmasının temelinde yetersiz uyarım vardır.
- Çok gürültülü ortamlarda çalışan kişilerde işitme kaybı oluşabilir.
- Sürekli karanlık ve sessiz odada bulunan kişi yetersiz uyarılmaktadır.